Αυθαίρετη κατασκευή θεωρείται οποιαδήποτε κατασκευή που έχει εκτελεστεί χωρίς την απαιτούμενη οικοδομική άδεια ή παραβιάζει τους όρους της πολεοδομικής νομοθεσίας. Ειδικά για καταστήματα, αυθαίρετες είναι όλες οι ξύλινες μόνιμες ή ημιμόνιμες κατασκευές που δημιουργούν κλειστούς χώρους και επεκτείνουν τον κλειστό χώρο των καταστημάτων σε κοινόχρηστους χώρους όπως πεζοδρόμια. Για να χαρακτηριστεί μία κατασκευή ως πέργκολα απαιτείται να προορίζεται για τη στήριξη φυτών, ενώ αν είναι περίκλειστη και χρησιμεύει ως χώρος καταστήματος με τραπεζοκαθίσματα, θεωρείται αυθαίρετο.
Η νομοθεσία που ρυθμίζει την τακτοποίηση αυθαιρέτων βασίζεται στον Νόμο 4495/2017, και μόνο αυθαίρετα που κατασκευάστηκαν πριν από την 28η Ιουλίου 2011 μπορούν να ενταχθούν στη ρύθμιση. Η προθεσμία για την τακτοποίηση αυθαιρέτων κατασκευών κατηγοριών 1 έως 4 λήγει οριστικά στις 31 Μαρτίου 2026. Από 1η Οκτωβρίου 2024 έως 31 Μαρτίου 2026, τα πρόστιμα προσαυξάνονται κατά 40%. Όσοι δεν μπορούν να τακτοποιήσουν τις αυθαιρεσίες έχουν δύο επιλογές: είτε να πληρώνουν τσουχτερό πρόστιμο διατήρησης, είτε να προχωρήσουν σε οριστική κατεδάφιση.
Για την ανάπτυξη τραπεζοκαθισμάτων σε κοινόχρηστο χώρο απαιτείται άδεια χρήσης από τον Δήμο, ο χώρος καθορίζεται επιτόπου με πρακτικό οριοθέτησης, και η άδεια είναι ετήσια. Οποιαδήποτε χρήση χωρίς άδεια θεωρείται αυθαίρετη κατάληψη και επιφέρει βαρύ πρόστιμο όταν χρησιμοποιείται κοινόχρηστος χώρος εκτός των προσδιορισθέντων ορίων.