Η απαλλοτρίωση ακινήτων αποτελεί διαδικασία αναγκαστικής απόκτησης ιδιωτικής περιουσίας από το Δημόσιο ή τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης για λόγους δημόσιου συμφέροντος, όπως η δημιουργία πλατειών, πάρκων ή άλλων κοινόχρηστων χώρων. Η διαδικασία ρυθμίζεται από τον Κώδικα Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων και προβλέπει την καταβολή αποζημίωσης στους ιδιοκτήτες με βάση την αντικειμενική αξία του ακινήτου. Οι δήμοι υποχρεούνται να συντάσσουν προγράμματα απαλλοτριώσεων και να εξασφαλίζουν τους απαραίτητους πόρους για την υλοποίησή τους.
Στην πράξη, πολλές απαλλοτριώσεις παραμένουν εκκρεμείς για δεκαετίες λόγω έλλειψης χρηματοδότησης και γραφειοκρατικών καθυστερήσεων. Αυτό δημιουργεί προβλήματα τόσο για τους ιδιοκτήτες, που δεν μπορούν να αξιοποιήσουν τα ακίνητά τους, όσο και για τις γειτονιές που στερούνται κοινόχρηστων χώρων. Η Ριζούπολη, ιστορική συνοικία της Αθήνας που αναπτύχθηκε τον 20ό αιώνα, αντιμετωπίζει ελλείψεις σε χώρους πρασίνου και πλατείες, καθιστώντας την ολοκλήρωση τέτοιων έργων ιδιαίτερα σημαντική για την ποιότητα ζωής των κατοίκων.
Η επίλυση εκκρεμών απαλλοτριώσεων απαιτεί συντονισμένο σχεδιασμό, προτεραιοποίηση των έργων και εξασφάλιση πόρων από τον κρατικό προϋπολογισμό ή ευρωπαϊκά προγράμματα. Η κατάρτιση ολοκληρωμένου προγράμματος απαλλοτριώσεων επιτρέπει στους δήμους να προγραμματίζουν μεθοδικά τις παρεμβάσεις και να αντιμετωπίζουν συστηματικά τις πολεοδομικές ανάγκες.